آرشیو وبلاگ

وبلاگ

راهبرد دامنک افتان اختیارفروش (Bear Put Spread)

این راهبرد با نام راهبرد نامتقارن بدبینانه یا رکودی اختیارفروش نیز شناخته می‌شود. در این استراتژی یک اختیارفروش با قیمت بالاتر خریداری و یک اختیارفروش با قیمت اعمال پایین‌تر فروخته می‌شود.

راهبرد دامنک افتان اختیارخرید (Bear Call Spread)

این راهبرد با نام راهبرد نامتقارن بدبینانه یا رکودی اختیارخرید نیز شناخته می‌شود. این استراتژی عکس استراتژی دامنک خیزان یا نامتقارن خوش‌بینانه است. در این راهبرد یک اختیارخرید با قیمت اعمال بالاتر خریداری شده و یک اختیارخرید با قیمت اعمال پایین‌تر فروخته می‌شود. در این وضعیت پیش‌بینی سرمایه‌گذار از روند قیمت سهام، کاهشی یا نزولی است. در اینجا سرمایه‌گذار از تفاضل پریمیوم پرداختی و دریافتی در خرید و فروش قراردادها سود بدست می‌آورد. در صورت افزایش ناگهانی قیمت سهم و تعبیر نادرست سرمایه‌گذار از روند قیمت سهم، موقعیت خرید قرارداد اختیارخرید، نوعی پوشش به‌شمار می‌رود.

راهبرد دامنک خیزان اختیارخرید (Bull Call Spread)

پیش از بررسی هریک از راهبردها توجه شود که در کلیه راهبردها باید چند مساله شفاف شود. این مسائل عبارتند از:

  • تعیین ارزش راهبرد در سررسید قرارداد، تعیین سود و زیان و حداکثر سود و زیان
  • تعیین قیمت سربه‌سر دارایی پایه در سررسید
  • رسم نمودار سود و زیان راهبرد اتخاذ شده

راهبرد دامنک خیزان اختیارخرید با نام راهبرد نامتقارن خوش‌بینانه اختیارخرید نیز شناخته می‌شود. در این استراتژی یک اختیارخرید با قیمت توافقی پایین خریداری شده و یک اختیارخرید با قیمت توافقی بالا فروخته می‌شود. در این استراتژی قیمت اختیار خرید با قیمت توافقی پایین، بزرگتر از قیمت اختیارخرید دیگر است.

در این راهبرد سرمایه‌گذار انتظار افزایش قیمت سهم را دارد به‌طوری که اختیار خرید اول (با قیمت توافقی کمتر) در وضعیت سوددهی است. با این وجود پیش‌بینی سرمایه‌گذار این است که قیمت سهم با احتمال کمی از قیمت توافقی اختیارخرید دوم (با قیمت توافقی بالاتر) بیشتر خواهد شد.

اختیارفروش حمایتی

نکات مربوط به اختیارفروش حمایتی:

  • استراتژی اختیارفروش حمایتی زیان سرمایه‌گذار را محدود کرده یا به عبارتی پوشش می‌دهد ولی درصورت رخداد سود به دلیل افزایش قیمت، محدودیتی وجود ندارد. حداکثر زیان در این راهبرد معادل سطح پریمیوم است.
  • حداکثر زیان در قیمت‌های پایین‌تر از قیمت اعمال رخ می‌دهد.
  • قیمت سربه‌سر برابر است با مجموع قیمت خرید سهم و قیمت خرید اختیار فروش
  • نمودار سود در راهبرد فروش حمایتی مانند نمودار سود برای دارنده اختیارخرید است.
راهبرد فروش حمایتی

این راهبرد در مدیریت سرمایه‌گذاری و به دلیل پیش‌بینی منفی سرمایه‌گذار از ارزش سهام ایجاد می‌شود. با خرید یک سهم و خرید یک اختیارفروش همان سهم، می‌توان این راهبرد را پیاده‌سازی کرد.

سود و زیان خرید سهم

نمودار سود و زیان خرید یک سهم

اگرچه بررسی نمودار سود و زیان خرید یک سهم بسیار ساده است اما در بسیاری از راهبردهای معاملاتی و سرمایه‌گذاری مورد استفاده قرار می‌گیرد. نمودار نشان‌دهنده میزان سود و زیان دارنده سهم در صورت نگه‌داری سهم است. همانطور که قابل مشاهده است، با افزایش قیمت سهم سود افزایش یافته و با کاهش آن سود کاهش و حتی به زیان خواهد رسید.

سود و زیان راهبرد اختیارخرید پوششی/پوشش‌داده شده

نمودار سود و زیان راهبرد اختیارخرید پوششی/پوشش‌داده شده

منبع: جزوه آموزشی CBOE

راهبرد اختیارخرید پوششی/پوشش‌داده شده

این راهبرد شامل خرید یک سهم و فروش اختیارخرید همان سهم است. در این وضعیت در صورتی که خریدار اختیار، قصد اعمال فیزیکی قرارداد را داشته باشد، فروشنده اختیار دارای سهم موردنظر است و درنتیجه توانسته تعهد خود را پوشش دهد. این راهبرد زمانی کاربرد دارد که پیش‌بینی‌های فرد نشان‌دهنده عدم افزایش قیمت سهم در آینده نزدیک باشد. در این صورت فرد تصمیم می‌گیرد با فروش اختیارخرید برای کوتاه‌مدت درآمدی کسب کند. برای اطمینان بیشتر پیشنهاد می‌شود فروشنده اختیارخرید، قرارداد را در وضعیت زیان‌دهی منعقد کند. باید توجه کرد ریسک در این راهبرد همان افزایش قیمت سهم است.

سود و زیان در اختیار فروش

سود و زیان حاصله در اختیار فروش

با توجه به نمودار بالا نتایج زیر قابل استنباط است:

  • در سررسید قرارداد، اگر قیمت سهام بزرگتر یا برابر با قیمت اعمال باشد، آن­گاه دارنده اختیار فروش به میزان مبلغ پرمیوم زیان کرده و به همان میزان فروشنده اختیار فروش سود کسب می­‌کند.همچنین ارزش اختیار فروش برابر با صفر است.
  • اگر قیمت سهام کمتر از قیمت اعمال شود، شرایط به نفع دارنده اختیار فروش خواهد بود.
  • با عبور قیمت سهام از قیمت سر به­‌سر به سمت پایین، دارنده اختیار فروش سود و فروشنده آن زیان خواهد دید.
  • حداکثر زیان برای دارنده اختیار فروش برابر با مبلغ پرمیوم پرداختی است. متعاقبا حداکثر سود ممکن برای فروشنده اختیار فروش برابر با مبلغ پرمیوم است.
سود و زیان استراتژی خرید یا فروش اختیار خرید

سود و زیان حاصله در استراتژی خرید یا فروش اختیار خرید

ابتدا این نکته را متذکر می­‌شویم که در نمودارهای قبلی که عنوان عایدی را داشتند، هزینه مربوط به قیمت اختیار در آن­ها منعکس نمی‌­شد، در حالی­‌که در نمودارهای سود و زیان این هزینه وجود دارد. با توجه به نمودار بالا نتایج زیر قابل استنباط است:

  • در سررسید قرارداد، اگر قیمت سهام کمتر یا برابر با قیمت اعمال باشد، آن­گاه دارنده اختیار خرید به میزان مبلغ پرمیوم زیان کرده و به همان میزان فروشنده اختیار خرید سود کسب می­‌کند.همچنین ارزش اختیار خرید برابر با صفر است.
  • اگر قیمت سهام بیشتر از قیمت اعمال شود، شرایط به نفع دارنده اختیار خرید خواهد بود.
  • با عبور قیمت سهام از قیمت سر به­‌سر به سمت بالا، دارنده اختیار خرید سود و فروشنده آن زیان خواهد دید.
  • حداکثر زیان برای دارنده اختیار خرید برابر با مبلغ پرمیوم پرداختی است. متعاقبا حداکثر سود ممکن برای فروشنده اختیار خرید برابر با مبلغ پرمیوم است.
انواع استراتژی­‌های اختیار معامله

از انواع استراتژی­‌های اختیار معامله برای مدیریت ریسک می‌­توان به موارد ذیل اشاره نمود:

  • استراتژی خرید یا فروش اختیار خرید و اختیار فروش
  • استراتژی اختیار خرید پوشش داده شده (covered call)
  • استراتژی اختیار فروش حمایتی (protective put)
  • استراتژی دامنک خیزان (bull spread)
  • استراتژی دامنک افتان (bear spread)
  • استراتژی دامنک پروانه­‌ای (butterfly spread)
  • استراتژی دولنگه (straddle)
  • استراتژی محصور (collar)
  • استراتژی دامنک جعبه‌­ای (box spread)
قرارداد اختیار آسیایی یا Asian Option

قرارداد اختیارمعامله آسیایی یا Asian Option نوع خاصی از قرارداد اختیار است که عایدی در آن بر اساس میانگین قیمت دارایی پایه در بازه زمانی مشخصی تعیین می‌شود. نام دیگر این قرارداد، اختیار میانگینی یا Average Option است. لازم به ذکر است در اختیارمعامله اروپایی و امریکایی میزان عایدی به قیمت دارایی پایه در زمان اعمال قرارداد بستگی دارد. اختیارمعامله آسیایی جزو اختیارهای نامتعارف و خاص به‌شمار می‌رود. در این نوع قراردادها ریسک ناشی از دستکاری قیمت کاهش می‌یابد. میزان نوسانات در این قراردادها به دلیل میانگین‌گیری، کمتر است.

یکی از عوامل موثر در تعیین قیمت قراردادهای اختیارمعامله نوسان بوده و رابطه قیمت قرارداد با نوسان رابطه‌ای مستقیم است. در اختیار آسیایی میانگین‌گیری موجب کاهش نوسانات و درنتیجه کاهش قیمت این نوع قراردادها می‌شود. بنابراین اختیارهای آسیایی نسبت به اختیارهای اروپایی و امریکایی قیمت کمتری دارند.

ارزش قراردادهای اختیارمعامله با قیمت اعمال متفاوت

اگر دو قرارداد اختیارمعامله از هرجهت همانند هم باشند و فقط قیمت اعمال آنها با هم متفاوت باشد، شرایط زیر برقرار است:

ارزش اختیار فروش با قیمت اعمال بالاتر معادل ارزش اختیارفروش با قیمت اعمال پایین‌تر است یا ارزش بیشتری دارد؛ زیرا در سررسید قرارداد، قیمت دارایی پایه هرقدر بیشتر باشد، به نفع فروشنده است. بنابراین قیمت اختیارفروش با قیمت اعمال رابطه مستقیم دارد.

ارزش اختیارخرید با قیمت اعمال پایین‌تر معادل ارزش اختیارخرید با قیمت اعمال بالاتر است یا ارزش بیشتری دارد؛ زیرا در سررسید قرارداد، قیمت دارایی پایه هرقدر کمتر باشد، به نفع خریدار است. بنابراین قیمت اختیارخرید با قیمت اعمال رابطه معکوس دارد.

عایدی قرارداد اختیارفروش

میزان عایدی حاصله از قرارداد اختیارفروش در سررسید در نمودار زیر نشان داده شده است.

put returnباتوجه به نمودار بالا نتایج زیر قابل استنباط است:

  • در سررسید قرارداد، خریدار اختیارفروش در قیمت‌های پایین‌تر از قیمت اعمال، عایدی مثبت دارد اما فروشنده قرارداد در تمامی قیمت‌ها هیچ عایدی مثبتی ندارد.
  • در هرنقطه ای که دارنده اختیارخرید عایدی مثبت دارد، فروشنده آن عایدی منفی دارد.
عایدی قرارداد اختیارخرید

میزان عایدی حاصله از قرارداد اختیارخرید در سررسید در نمودار زیر نشان داده شده است.

call return

باتوجه به نمودار بالا نتایج زیر قابل استنباط است:

  • در سررسید قرارداد، خریدار اختیارخرید در قیمت‌های بالاتر از قیمت اعمال، عایدی مثبت دارد اما فروشنده قرارداد در تمامی قیمت‌ها هیچ عایدی مثبتی ندارد.
  • در هرنقطه ای که دارنده اختیارخرید عایدی مثبت دارد، فروشنده آن عایدی منفی دارد.
  • قرارداد اختیارمعامله یک "بازی با جمع صفر" است. درواقع جمع عایدی دارنده اختیارخرید و فروشنده آن در سررسید صفر است.

توجه شود که کل دریافتی فروشنده اختیارخرید، مبلغ پریمیوم در ابتدای قرارداد است.

ارزش ذاتی و زمانی قرارداد اختیارمعامله

ارزش ذاتی قرارداد اختیارمعامله مقداری است که دارنده قرارداد در صورت اعمال و در وضعیت سوددهی دریافت می‌کند. درنتیجه در شرایط زیان و بی‌تفاوتی قرارداد، این مقدار معادل صفر است. مقدار صفرِ ارزش ذاتی در شرایط زیان و بی‌تفاوتی، به دلیل عدم اعمال قرارداد در این شرایط از سوی دارنده آن است. 

ارزش زمانی قرارداد اختیارمعامله تفاضل ارزش ذاتی از قیمت قرارداد اختیارمعامله است.

ارزش ذاتی – قیمت قرارداد اختیارمعامله = ارزش زمانی

ارزش زمانی قرارداد با سپری شدن زمان و نزدیک شدن به سررسید کاهش می‌یابد. در سررسید قرارداد، ارزش زمانی صفر شده و درنتیجه قیمت قرارداد اختیارمعامله و ارزش ذاتی قرارداد در این تاریخ معادل هم خواهد بود.

هرقدر زمان بیشتری به سررسید باقی مانده باشد، ارزش زمانی بیشتر است زیرا سرمایه‌گذاران تمایل به پرداخت پول بیشتری بابت خرید قرارداد و کسب سود در آینده دارند.

انواع قراردادهای اختیارمعامله به لحاظ "نوع دارایی پایه"

انواع قراردادهای اختیارمعامله به لحاظ "نوع دارایی پایه" عبارتند از:

o اختیارمعاملات مالی (Financial Options)

o اختیارمعاملات بر روی قراردادهای آتی (Options On Futures)

o ااختیارمعاملات کالا (Commodity Options)

اختیارمعاملات مالی، مبتنی بر دارایی‌هایی مانند سهام، شاخص سهام، اوراق قرضه، نرخ بهره و ارز هستند. قرارداداختیارمعامله سهام در مباحث پیشین بررسی شده است؛ در رابطه با قرارداد اختیارمعامله شاخص سهام باید گفت باتوجه به اینکه این قراردادها فاقد دارایی پایه فیزیکی هستند، درنتیجه به صورت نقدی تسویه می‌شوند. اختیارمعامله قرارداد آتی امکان خرید یا فروش یک قرارداد آتی معین را در تاریخ و قیمت مشخص به دارنده خود می‌دهد.

وضعیت سودآوری قرارداد اختیارمعامله

برای بررسی وضعیت سودآوری یک قرارداد اختیارمعامله باتوجه به موارد زیر اقدام می‌کنیم:

o نوع قرارداد خرید است یا فروش؟

o قیمت اعمال چند است؟

o قیمت بازار دارایی پایه چقدر است؟

در قرارداد اختیارخرید، در صورتی که قیمت اعمال کمتر از قیمت بازار دارایی پایه باشد قرارداد در وضعیت سودآوری (In the Money) است؛ زیرا در این حالت خرید در قیمت کمتری صورت گرفته است. در شرایط عکس، قرارداد در وضعیت زیان‌دهی (Out of the Money) است.

در قرارداد اختیارفروش، در صورتی که قیمت اعمال بیشتر از قیمت بازار دارایی پایه باشد قرارداد در وضعیت سودآوری است؛ زیرا در این حالت فروش در قیمت بالاتری صورت گرفته است. در شرایط عکس، قرارداد در وضعیت زیان‌دهی است.

اگر قیمت اعمال با قیمت بازار دارایی پایه یکسان باشد، قرارداد اختیارمعامله در وضعیت بی‌تفاوتی (At the Money) است.

سبک اعمال قرارداد اختیارمعامله

قراردادهای اختیارمعامله به لحاظ "سبک اعمال" دارای دو نوع کلی زیر هستند:

o قرارداد اختیارمعامله امریکایی

o قرارداد اختیارمعامله اروپایی

قرارداد اختیارمعامله امریکایی طی زمان باقیمانده تا سررسید و در سررسید اوراق می‌تواند اعمال شود. قرارداد اختیارمعامله اروپایی تنها در سررسید اوراق می‌تواند اعمال شود. در حال حاضر قراردادهای اختیارمعامله در ایران از نوع اروپایی هستند. توجه کنید معامله در بازار ثانویه اوراق با اعمال اوراق متفاوت است.

بررسی یک اختیارخرید سهام

فرض کنید اختیار خرید سهام شرکتی  10 دلار است. سررسید قرارداد شش‌ماه دیگر و قیمت توافقی قرارداد 50 دلار است. می‌توان وضعیت سود و زیان طرفین قرارداد در سررسید را مشخص کرد. در صورتی که در سررسید، قیمت سهم در بازار بیش از 50 دلار باشد، دارنده قرارداد راضی بوده و به جای خرید سهم از بازار اقدام به اعمال قرارداد می‌کند تا سهم را 50 دلار از فروشنده قرارداد خریداری کند. در صورتی که در سررسید، قیمت سهم در بازار کمتر از 50 دلار باشد، دارنده قرارداد تمایلی به اعمال ندارد زیرا در بازار با قیمت کمتری به سهم دسترسی خواهد داشت. درنتیجه قرارداد اعمال نخواهد شد. در وضعیتی که قرارداد اعمال می‌شود، فروشنده قرارداد باید سهام را در تملک خود داشته باشد تا بتواند به خریدار قرارداد ارائه دهد. خریدار نیز باید 50 دلار در اختیار داشته باشد تا به فروشنده در ازای دریافت سهم ارائه دهد. در وضعیتی که قرارداد اعمال نمی‌شود، کل بده بستان بین طرفین قرارداد 10 دلار است. درواقع خریدار قرارداد در زمان انعقاد قرارداد 10 دلار برای خرید قرارداد از دست داده و فروشنده قرارداد 10 دلار برای فروش قرارداد بدست آورده است.

خریدار یا دارنده قرارداد اختیارمعامله تنها در صورتی اقدام به اعمال قرارداد می‌کند که انجام آن منفعتی برای وی داشته باشد. فروشنده یا ناشر قرارداد اختیارمعامله در صورت درخواست خریدار و اعمال قرارداد از طرف وی، ملزم به انجام قرارداد است. خریدار یا دارنده قرارداد اختیارمعامله می‌تواند اوراق خود را تا زمان سررسید قرارداد نگه‌داری کند و در آن زمان نسبت به اعمال یا عدم اعمال آن تصمیم‌گیری کند. همچنین می‌تواند تا سررسید قرارداد، در بازار ثانویه به معامله این اوراق بپردازد و به خریدار دیگری بفروشد.

 

Real Time Web Analytics